Pasivizimi i adresave në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc është ngritur si një çështje e të drejtave themelore, përfaqësimit politik dhe transparencës administrative.
Në një hulumtim të publikuar më 3 shtator 2026, autori Refik Hasani trajton efektet administrative, demografike, politike dhe të pretenduara diskriminuese të pasivizimit të adresave ndaj shqiptarëve etnikë dhe autoktonë në Serbi.
Sipas autorit, pasivizimi i adresave nuk duhet trajtuar vetëm si procedurë administrative, pasi mund të ndikojë në dokumentacionin personal, dëshmimin e vendbanimit, të drejtën e votës dhe procedura të tjera administrative.
Sa persona janë prekur?
Në hulumtim thuhet se nuk ekziston një statistikë zyrtare e publikuar që përcakton numrin e saktë të personave të pasivizuar. Dokumenti përmend të dhëna të pakonfirmuara nga shoqata shqiptare, sipas të cilave mbi 25 mijë qytetarë shqiptarë në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc mund të jenë prekur nga pasivizimi.
Dokumenti përmend gjithashtu pretendimin se në Komunën e Medvegjës janë pasivizuar rreth 85 për qind e shqiptarëve, ndërsa në Zarbicë dhe Muhoc përmenden shifra mbi 80 për qind. Këto shifra paraqiten në dokument si të dhëna të mbështetura në burime jo të verifikuara zyrtarisht.
Ndikimi në të drejtat e qytetarëve
Sipas hulumtimit, pasivizimi mund të ketë pasoja në pjesëmarrjen politike dhe përfaqësimin proporcional të shqiptarëve, përfshirë të drejtën e votës, përfaqësimin në institucionet publike dhe qasjen në procedura administrative.
Autori kërkon që të ketë transparencë dhe të dhëna zyrtare për numrin e adresave të pasivizuara, kriteret e përdorura dhe ndikimin e kësaj praktike në proceset zgjedhore dhe institucionale.
Në përfundim, hulumtimi kërkon nga institucionet serbe dhe Bashkimi Evropian më shumë transparencë, mjete efektive juridike për qytetarët e prekur dhe monitorim të pavarur të procesit.
Shkruan: Refik Hasani
Data: 3 shtator 2026
Dosjen e Plot e Gjeni : teksti i linkut
